Fudbal je globalni fenomen koji je nastao u Engleskoj pa je i osnovni jezik fudbala odnosno fudbalska terminologija upravo na engleskom jeziku. Poznavanje stručnog vokabulara za fudbal English for Specific Purposes - ESP je osnova komunikacije za svakog profesionalca u ovom sportu.

1. Teren i oprema

Fudbalski teren se na engleskom naziva football pitch. Bočne linije terena su touchlines dok su gol-aut linije goal lines. Prostor ispred gola podeljen je na kazneni prostor ili šesnaesterac penalty area i manji peterac goal area. Sam gol se sastoji od: vertikalnih stativa što su (goal)posts; horizontalne prečke koja ih spaja crossbar; kao i mreže koja služi da uhvati loptu net. Sam početak igre kada se prvi put ispuca lopta naziva se kick-off jer je kick udarac nogom a odigrava se na centralnom krugu centre circle sa tačke u samom središtu kruga centre spot. Korner se izvodi pored korner zastavice corner flag unutar korner luka corner arc. Sami igrači na nogama nose kopačke boots i obavezne kostobrane shin guards ili shin pads radi zaštite od povreda.


2. Pozicije u timu

Jedan tim ili ekipa squad se sastoji od jedanaest igrača na terenu koji su podeljeni po linijama:

Goalkeeper (GK): Golman jedini igrač koji sme da koristi ruke u kaznenom prostoru.

Defenders (DF): Odbrambeni igrači, koji se dele na centralne odbrambene/štopere centre-backs - CB i bočne odbrambene igrače/bekove full backs: levi bek left back - LB), desni bek  right back – RB.

Midfielders (MF): Vezni igrači. Oni mogu biti defanzivno orijentisani ili zaduženi za kreiranje napada. Zadnji vezni Central Defensive Midfielder - CDM, centralni vezni Central Midfielder - CM, ofanzivni vezni Central Attacking Midfielder – CAM.

Forward/Striker (FW/ST): Napadač, čiji je glavni zadatak postizanje golova. Pozicije na krilima nazivaju se wingers. Levo krilo je Left Winger - LW i desno krilo je Right Winger - RW.

Tim sa klupe predvodi šef stručnog štaba i glavni trener Head Coach ali i menadžer Manager, dok je na terenu lider ekipe kapiten Captain, koji nosi kapitensku traku armband.


3. Tok igre i pravila

Utakmica traje 90 minuta i podeljena je na dva poluvremena half-time. Glavni arbitar na meču je sudija referee, a pomažu mu pomoćne sudije duž bočnih linija assistant referees/linesmen, kao i VAR (Video Assistant Referee) tehnologija.

Prekršaj pravila igre naziva se foul. Ukoliko je prekršaj ozbiljniji, sudija može dodeliti žuti karton-opomenu  yellow card ili crveni kartonisključenje red card Nakon prekršaja, igra se nastavlja izvođenjem slobodnog udarca free kick, koji može biti direktan direct ili indirektan indirect. Ako se faul dogodi u šesnaestercu, dosuđuje se jedanaesterac-penal  penalty kick koji se izvodi sa penalty spot. Jedno od najkompleksnijih pravila za objašnjavanje na engleskom je ofsajd offside.


4. Tehnika i taktika

Savremeni fudbal zahteva vrhunsku tehniku. Igrači razmenjuju dodavanja passes. Igrači mogu proigrati protivnika dribbling, dok je centaršut u kazneni prostor cross.

Pokušaj da se postigne gol je šut shot, a ako golman odbrani save. Odbrambeni igrači pokušavaju da oduzmu loptu kroz uklizavanje ili start tackling. Kada se lopta izbaci van terena preko gol-aut linije goal line od strane odbrambenog igrača, dosuđuje se korner corner kick, a ukoliko lopta izađe preko bočne linije touchline, izvodi se aut throw-in.

Savladavanje ove ESP terminologije u fudbalu nam pruža čvrstu osnovu za dalje napredovanje na engleskom jeziku u ovom sportu i uspešnu komunikaciju u internacionalnom fudbalskom okruženju.

Autor: Jovana Bošković, MA

Nastavnik engleskog jezika na Fakultetu za fizičku kulturu i menadžment u sportu i SP Anglistika na Univerzitetu Singidunum